ארכיון אדריכלות ערבית - טכניון - החממה החברתית ארכיון אדריכלות ערבית - טכניון - החממה החברתית

ארכיון אדריכלות ערבית הינו  פרויקט יחודי במסגרתו סטודנטים מהפקולטה לארכיטקטורה ובינוי ערים בטכניון אוספים מידע הסטורי ופיזי אודות המורשת האדריכלית הערבית בארץ מאמצע המאה ה-19 ועד ימינו. איסוף החומר מתבצע במהלך קורס סמסטריאלי בו נחשפים הסטודנטים לשיטות תיעוד ולמושגי יסוד כגון מסורת, מורשת, רגיונליזם, אדריכלות ורנקולרית ומודרניזם. מטרת הקורס הינה למנף את תהליך הלימוד של הסטודנטים על מנת להרחיב את גוף הידע העוסק בביטוייה הפיזיים של התרבות הערבית האיזורית כנדבך מרכזי במורשת המקומית. תוצרי הקורס מצטרפים ל'ארכיון אדריכלות ערבית' המנגיש לציבור הרחב את הידע שנצבר.

העבודות שהועלו לאתר זה עוסקות במרחב הגיאוגרפי של פלסטין/ישראל, ובאדריכלות המקומית בהקשר לאדריכלות שנוצרה במזה"ת וסביב הים התיכון בכלל, ובאזור "א-שאם" (הלבנט) בפרט. כל עבודה מתמקדת ברחוב, מבנה או אתר אחד. היעדרו של ארכיון מסודר בנושא מהווה אתגר משמעותי, ומחייב את הסטודנטים לאתר מקורות שונים ומגוונים, לרבות ראיונות עם אנשים ובני משפחה, איסוף תמונות, מפות ומסמכים מתוך אלבומים ואוספים פרטיים. אלה מגובים בהיכרות עם המחקר העכשווי על אדריכלות ונוף במרחב הערבי, ובחקירה ותיעוד פיזי בשטח. העבודות מבקשות לזהות טיפולוגיות אופייניות לאדריכלות של המרחב הערבי, העירוני והכפרי, לאורך המאה ה-20: בתי אחוזות, גנים ובוסתנים, וילות עירוניות, בתים משותפים, מרחבים ובנינים ציבוריים ודתיים. הן דנות בבנייה ורנקולרית, באדריכלות מוסלמית ובמודרניזם ערבי; ובוחנות את האדריכלות שהתפתחה במזה"ת במאה ה-20 כחלק ממערך של מעברי ידע, השפעות אימפריאליות (עותמניות ומנדטוריות) ותמורות מדיניות וכלכליות.

أرشيف العمارة العربيّة هو مشروع مميّز يقوم بجمع معلومات تاريخيّة وماديّة حول الموروث المعماريّ العربيّ في البلاد من أوساط القرن التاسع عشر حتّى يومنا هذا، من خلال وظائف بحثيّة يُعدّها طلاب من كلية العمارة وبناء المدن في معهد التخنيون. يجري جمع المواد ضمن مساق فصليّ يتعرّف فيه الطلاب على طرق توثيق ومفاهيم أساسيّة مثل: تقاليد، موروث، الإقليميّة، العمارة العاميّة والحداثة. هدف المساق هو تعزيز سيرورة التعلّم عند الطلّاب لتوسيع الدليل المعرفيّ المتعلّق بالتعبيرات الماديّة للثقافة العربيّة الإقليميّة كمكوّن مركزيّ للموروث المحليّ. تُضاف مخرجات المساق إلى "أرشيف العمارة العربيّة" الذي يتيح المعرفة المتراكمة للجمهور الواسع.

تبحث الوظائف المنشورة في الموقع الحيّز الجغرافيّ لفلسطين/إسرائيل، والعمارة المحليّة في سياق العمارة التي تشكّلت في الشرق الأوسط وفي حوض المتوسط بشكل عام، وفي منطقة بلاد الشام بشكل خاص. تتركّز كلّ وظيفة في شارع، أو مبنى أو موقع واحد. يشكّل غياب أرشيف منظّم في هذا الموضوع تحديًّا حقيقيًا، ويُلزم الطلاب بإيجاد مصادر مختلفة ومتنوّعة، بما في ذلك مقابلات مع أشخاص وأفراد عائلة، وجمع صور، وخرائط ومستندات من الألبومات والمقتنيات الشخصيّة، وهي مدعّمة بالمستجدات البحثيّة حول العمارة والمشهديّة في الحيّز العربيّ، وبالبحث والتوثيق الماديّ الميدانيّ. تسعى الوظائف إلى تشخيص أنماط نموذجيّة للعمارة في الحيّز العربيّ، الحضريّ والقرويّ، على مدى القرن العشرين: القصور، الحدائق والبساتين، الفيلات المدينيّة، البيوت المشتركة، الأحياز والبنايات العموميّة والدينيّة. تناقش الوظائف البناء العاميّ، والعمارة الإسلاميّة والحداثة العربيّة، وتفحص العمارة التي تطوّرت بالشرق الأوسط بالقرن العشرين كجزء من منظومة انتقالات معرفيّة وتأثيرات إمبرياليّة (عثمانيّة وانتدابيّة) وتحوّلات سياسيّة واقتصاديّة.

תודות شكر>>

 בנין  |    מרחב עירוני  |    מרחב נופי

פרויקטים

בין הרצוי למצוי | بين المنشود للموجود
בין הרצוי למצוי | بين المنشود للموجود אני רוצה לדעת עוד
רחוב הנזירות, שפרעם | شارع الراهبات, شفاعمرو
רחוב הנזירות, שפרעם | شارع الراهبات, شفاعمرو אני רוצה לדעת עוד
אל-לד בין שכבות הזמן | اللد بين طيّات الزمان
אל-לד בין שכבות הזמן | اللد بين طيّات الزمان אני רוצה לדעת עוד
סודות חיפה של העבר | أسرار حيفا من الماضي
סודות חיפה של העבר | أسرار حيفا من الماضي אני רוצה לדעת עוד
גבול מדומיין | الحد المتخيّل
גבול מדומיין | الحد المتخيّل אני רוצה לדעת עוד
רחוב פאולוס השישי | شارع بولس السادس
רחוב פאולוס השישי | شارع بولس السادس אני רוצה לדעת עוד
שפרעם – רחוב ג'בור יוסף ג'בור | شفاعمرو – شارع جبور
שפרעם – רחוב ג'בור יוסף ג'בור | شفاعمرو – شارع جبور אני רוצה לדעת עוד
פרדסי יפו בין העבר וההווה | بيارات يافا بين الماضي والحاضر
פרדסי יפו בין העבר וההווה | بيارات يافا بين الماضي والحاضر אני רוצה לדעת עוד
שדרות ג'מאל באשה | شارع جمال باشا
שדרות ג'מאל באשה | شارع جمال باشا אני רוצה לדעת עוד
רחוב תאופיק זיאד | شارع توفيق زياد
רחוב תאופיק זיאד | شارع توفيق زياد אני רוצה לדעת עוד
בית הנג'אדה | بيت النجّادة في حيفا
בית הנג'אדה | بيت النجّادة في حيفا אני רוצה לדעת עוד
מסגד עלי בן אבי (קלנסואה) | المسجد في قلنسوة (قلنسوة)
מסגד עלי בן אבי (קלנסואה) | المسجد في قلنسوة (قلنسوة) אני רוצה לדעת עוד
חיפה שמחוץ לחומות במאה ה-20 | حيفا خارج الأسوار في القرن العشرين
חיפה שמחוץ לחומות במאה ה-20 | حيفا خارج الأسوار في القرن العشرين אני רוצה לדעת עוד
בית סרוג'י | منزل عائلة سليم سروجي في
בית סרוג'י | منزل عائلة سليم سروجي في אני רוצה לדעת עוד
בית בוטאג'י | بيت بوتاجي
בית בוטאג'י | بيت بوتاجي אני רוצה לדעת עוד